Meld je nu aan voor het laatste nieuws!

The Troupe

Scène uit Het Oog van Leonardo met achter de bas Egon Kracht. Foto Sanne Tiebie/United Photos


Haarlems Dagblad, 2 oktober 2013, door Hans Visser

HOORDDORP - Leonardo da Vinci fascineert hem al jaren. Het moest er dus een keer van komen dat Egon Kracht over deze kunstenaar en wetenschapper een voorstelling zou maken: ’Het oog van Leonardo’, eigentijds muziektheater, licht geurend naar de renaissance. Want dat was de periode waarin het genie Da Vinci bloeide.

Vanaf vandaag reist de voorstelling door het land. Egon Kracht: ,,Het is theater op muziek met elementen uit de klassieke muziek, de jazz en de pop. Toch hoor je ook madrigalen en de sfeer van de minstrelen, die mannen die verhalen vertelden, begeleid door de mooie open klank van een luit. Een veelheid van stijlen, maar niettemin een eenheid.’’

Het is geen verhaal over het leven van Da Vinci. Dat vindt Kracht te simpel. ,,Het boeiende is dat bij hem kunst en wetenschap zo mooi samenvallen. Dat wil ik laten zien. Kijk toch eens hoe prachtig hij zijn waarnemingen als tekenaar op papier zette.’’

Slotgracht
,,Zo ontwierp hij voor een van zijn broodheren een slotgracht. Toen hij daar een grote steen in gooide, viel het hem op dat het water daar gewoon omheen stroomde. Hij beschreef dat en maakte daar talloze schitterende tekeningen van. Voor mij is hij de uitvinder van onze huidige beeldtaal.’’

,,Doordat hij zo goed kon kijken, ontdekte hij hoe vogels kunnen vliegen: ze drukken zichzelf met hun vleugels op de lucht omhoog en trekken hun vleugels dan weer in om zichzelf daarna weer omhoog te drukken. Zijn oog had de kortste ’sluitertijd’ van alle waarnemers. Anders had hij nooit kunnen beredeneren hoe libellen met twee paar vleugels kunnen vliegen.’’

Mona Lisa
In het Parijse museum Het Louvre trekt zijn schilderij ’Mona Lisa’ dagelijks duizenden kijkers. ,,Ach ja, dat schilderij. Ze denken nu de resten te hebben gevonden van de vrouw die daarvoor model stond. Mythevorming waar je niet goed van wordt.’’

,,Toch heeft de ’Mona Lisa’ bij ons wel een plaats. Het gaat dan over de geboorte van een schilderij: over het vlas waarvan het schilderdoek is geweven, over de verf die hij zelf maakte en over hoe het model zijn atelier betreedt. Aan dat doek heeft hij misschien wel vijftien jaar gewerkt en waarschijnlijk was hij toen nog steeds niet tevreden.’’

,,Uiteindelijk liet hij met zeventien schilderijen een klein oeuvre achter. Toch was hij wel de uitvinder van de techniek die geen penseelstreken achterlaat, maar wel een prachtige schaduwwerking laat zien. Hij schiep de ultieme kunst. Dankzij die wetenschap.’’

Ode
’Het oog van Leonardo’ is geen verhaal, maar wat is het dan wel? ,,De voorstelling is meer een ode aan wat Da Vinci deed voor kunst en wetenschap, een lofzang die zich afspeelt in een decor met acterende zangers. Peter Zegveld bouwde daarvoor op het toneel een soort poort, met veel hout zoals je vaak ziet in de ontwerpen van Da Vinci. Ook gebruikt hij papier, het materiaal waarop Da Vinci tekende en schreef.’’

Fabels
Voor de teksten steunt de componist op vijf auteurs. Wetenschapsjournalist Martijn Calmhout schreef een verbindende tekst over Da Vinci, een soort recitatieven. De andere teksten zijn geschreven door Hetty Kleinloog, Michiel Westbeek en Noortje Braat, elk staat voor een andere visie. De vijfde auteur is Leonardo zelf. ,,Uit alles wat hij schreef kon ik moeiteloos putten, al is zijn taal soms wat wollig. Toch kon ik van zijn verhandeling over meetkunde een bijzonder lied maken. Een van zijn fabels is nu een onderonsje, een scène voor twee zangers. Al met al geloof ik dat we een mooi tijdsbeeld scheppen.’’

Festival
De voorstelling ’Het oog van Leonardo’ is het begin van een project waarmee Kracht tot en met 2019 voort kan. ,,Het is dan vijf eeuwen geleden dat Da Vinci werd geboren en er is nog zo veel meer over hem te vertellen, op zo veel verschillende manieren. Eind deze maand spelen we de voorstelling driemaal in het Amsterdamse MusyQ als kern van ons Leonardofestival met lezingen, workshops en concerten over de relatie russen kunst en wetenschap.’’

De ideeën ontwikkelen zich zoals Da Vinci zijn ontdekkingen deed. ,,Een kwestie van ’serendipiteit’. Dat wil zeggen: je zoekt het een, maar vindt dan bij toeval iets anders. Zoals Columbus een zeeroute naar Indië zocht, maar uiteindelijk Amerika ontdekte. Je moet je geest de vrije loop kunnen laten.’’

Muziektheater
’Het oog van Leonardo’ door Egon Kracht and The Troupe. Te zien in o.a. De Meerse, Hoofddorp (3/10);Stadsschouwburg, Velsen (10/10); Leonardofestival, Amsterdam (26 t/m 28/10); Zaantheater, Zaandam (30/10); Het Park, Hoorn (31/10); De Meervaart, Amsterdam (22/11); Castellum, Alphen a/d Rijn (23/11), Leidsche Schouwburg, Leiden (12/12); De Vest, Alkmaar (19/12).